„Miasto-twierdza Kostrzyn” parkiem kulturowym?

26 października w siedzibie Muzeum Twierdzy Kostrzyn miała zorganizowana przez MTK pod auspicjami Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i przy współudziale Miasta Kostrzyn konferencja „Forteczne parki kulturowe”, na którą przybyło z całego kraju prawie 40 uczestników. Byli to wojewódzcy konserwatorzy zabytków z całej Polski oraz naukowcy i specjaliści zajmujący się tematyką fortyfikacji, parków kulturowych oraz pomnikami historii. Było to wydarzenie bezprecedensowe. Wprawdzie Muzeum od czasu swego powstania gościło w swoich progach ważne osobistości ze świata polityki, nauki i kultury, jednakże takiego nagromadzenia autorytetów z dziedziny ochrony zabytków do tej pory nie podejmowaliśmy. Część z nich dotarła do Kostrzyna z najdalszych zakątków Polski (jak choćby z Przemyśla, Krakowa, czy Gdańska). Trudno wymienić najważniejszych gości, stąd też zamieszczamy pełną listę uczestników spotkania.

Tematyka konferencji nie była przypadkowa. Kwestia przekształcenia Starego Miasta i twierdzy Kostrzyn w park kulturowy pojawiła się w dyskusjach na różnych forach i szczeblach już kilka lat temu. Muzeum Twierdzy złożyło onegdaj nawet propozycję granic takiego parku w Kostrzynie, wraz z uzasadnieniem. Niestety, tematu wówczas nie potraktowano wystarczająco wnikliwie. Park kulturowy jest to jedna z form ochrony zabytków, która chroni określony obszar krajobrazu kulturowego oraz wyróżniające się krajobrazowo tereny z zabytkami nieruchomymi, charakterystycznymi dla miejscowej tradycji budowlanej i osadniczej. W Polsce istnieje 40 takich miejsc.

Wg wielu specjalistów Stare Miasto otoczone murami twierdzy idealnie nadaje się na uzyskanie tego statusu. Prelegenci, dyskutanci i uczestnicy byli pod wrażeniem naszej Starówki, „Kostrzyńskich Pompei”, i wręcz entuzjastycznie wypowiadali się na temat ewentualnego parku kulturowego przy tak ogromnym potencjale rozwojowym tego miejsca.

Uczestnicy wcześniej zwiedzili zarówno Starówkę jak i ekspozycję muzealną w Bastionie Filip, a w trakcie zwiedzania swoimi wrażeniami dzielili się również z dziennikarzami mediów regionalnych, co można obejrzeć na filmie.

Efektem konferencji było zredagowanie rekomendacji w tej sprawie. Wykładom i opiniom przysłuchiwali się przedstawiciele władz miasta, co rokuje nadzieję, że wyrażone opinie i argumenty, szczególnie ten o zdecydowanie większych szansach na uzyskanie środków w ramach różnorakich programów pomocowych, przekonają włodarzy miasta i temat parku kostrzyńskiego kulturowego uzyska należną sobie rangę.

Następnego dnia, 27.10., została zorganizowana po uzyskaniu stosownej zgody wycieczka do Fortu Sarbinowo, który na co dzień nie jest ze względu na swój fatalny stan techniczny dostępny dla „normalnych” zwiedzających. Po wycieczce odbył się zamknięty konwent wojewódzkich konserwatorów zabytków, którzy we własnym gronie omawiali ważne dla nich sprawy. Uczestnicy wydarzenia podkreślali ogromne wrażenie, jakie wywarł na nich Kostrzyn i obiekty fortyfikacyjne oraz zgłosili pełną gotowość udzielenia pomocy przy ewentualnym opracowaniu koncepcji parku kulturowego na terenie Kostrzyna.