Od Küstrin do Kostrzyna – historia miasta i jego mieszkańców

12 października 2026 roku w Domu Praktyk Twórczych w Kostrzynie nad Odrą odbyło się spotkanie towarzyszące wystawie „WIELKI FORMAT PAMIĘCI”. Wydarzenie zainaugurowało również tegoroczne obchody Tygodnia Seniora. Jednym z punktów programu był wykład Jarosława Przespolewskiego, pracownika Muzeum Twierdzy Kostrzyn, zatytułowany „Od Küstrin do Kostrzyna. Historia miasta i ludzi”. Prelekcja poświęcona była powojennym dziejom miasta, ze szczególnym uwzględnieniem losów jego mieszkańców oraz przemian, jakie dokonywały się w Kostrzynie po zakończeniu II wojny światowej.

Wykład rozpoczął się od krótkiego przypomnienia historii przedwojennego Küstrina. Następnie prelegent przedstawił proces odradzania się miasta po niemal całkowitym zniszczeniu w 1945 roku. Przybliżył losy pierwszych powojennych osadników, trudności związane z organizacją życia wśród wojennych ruin, a także rolę kolejarzy w odbudowie lokalnej społeczności i infrastruktury. Osobne miejsce w wystąpieniu zajęła historia zakładów celulozy, które odegrały istotną rolę w powojennym rozwoju Kostrzyna.

Po zakończeniu prelekcji odbyła się dyskusja, podczas której uczestnicy mogli zadawać pytania, dzielić się refleksjami i rozmawiać o powojennej historii miasta. Spotkanie stało się również okazją do wspomnień dotyczących pierwszych powojennych mieszkańców i początków odbudowy lokalnej społeczności. Zwieńczeniem wydarzenia było wspólne zwiedzanie wystawy „WIELKI FORMAT PAMIĘCI”, prezentującej osobiste pamiątki, dokumenty i świadectwa przeszłości.

Fotografie, listy, dokumenty, rodzinne pamiątki i wspomnienia – to właśnie w takich materiałach zachowały się ślady życia pierwszych powojennych mieszkańców Kostrzyna. Niekiedy niepozorne przedmioty kryją historie ludzi, którzy po wojnie przybyli do zniszczonego miasta, podejmowali trud odbudowy i tworzyli tu swoje nowe życie. Ich osobiste świadectwa pozwalają spojrzeć na dzieje Kostrzyna z innej perspektywy – nie tylko przez pryzmat wydarzeń historycznych, ale przede wszystkim doświadczeń i losów ludzi, którzy byli ich uczestnikami.

Wystawa oraz towarzyszący jej wykład zostały zrealizowane w ramach projektu „Kostrzyn nad Odrą w szufladach pamięci. Archiwum społeczne pionierów i osadników nadodrzańskich”, prowadzonego przez Dom Praktyk Twórczych – Kostrzyńskie Centrum Kultury we współpracy z mieszkańcami Kostrzyna nad Odrą. Dziękujemy organizatorom za zaproszenie, a wszystkim uczestnikom za obecność i wspólne spotkanie poświęcone historii naszego miasta.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne”, prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.