W wyprawie uczestniczyło około 50 osób, które wspólnie odkrywały niezwykłe świątynie słynące z zachwycających polichromii, bogatego wyposażenia i wielowiekowej historii. Odwiedziliśmy kościoły w Chlastawie, Kosieczynie i Klępsku, a także Muzeum Ziemi Zbąszyńskiej i Regionu Kozła w Zbąszyniu.
Chlastawa – świątynia z XVII wieku
Pierwszym przystankiem był kościół w Chlastawie, wzniesiony w 1637 roku. W czasie najazdu szwedzkiego wojska brandenburskie splądrowały świątynię, rabując m.in. chrzcielnicę oraz dwa dzwony. Około 1680 roku wnętrze ozdobiono niezwykłą polichromią, a w 1690 roku obok kościoła powstała drewniana dzwonnica z bramą prowadzącą na dawny cmentarz przykościelny.
Kosieczyn – jeden z najstarszych drewnianych kościołów w Polsce
Kolejnym punktem naszej trasy był kościół w Kosieczynie – uznawany za jeden z najstarszych zachowanych drewnianych kościołów w Polsce. Badania dendrochronologiczne pozwoliły bardzo precyzyjnie określić czas jego budowy. Analiza słojów drewna wykazała, że większość drzew wykorzystanych do wzniesienia zrębu ścięto w 1388 roku, co wskazuje, że świątynia powstała wkrótce potem, około 1389 roku. Jeden z elementów konstrukcyjnych pochodzi natomiast z drzewa ściętego już po 1345 roku, co świadczy o wykorzystaniu przez średniowiecznych cieśli starszego, wcześniej przygotowanego materiału.
We wnętrzu zachowały się cenne elementy wyposażenia: gotycka Pieta, renesansowa ambona oraz barokowy ołtarz główny. Świątynia przeszła gruntowną renowację, której inicjatorem był wieloletni proboszcz parafii, pochodzący z Kostrzyna nad Odrą ks. Zdzisław Przybysz. Zmarły w 2020 roku duchowny spoczywa przy kościele.
W Kosieczynie czekała na nas także wyjątkowa niespodzianka. Jerzy Skrzypczak – strażnik tradycji Regionu Kozła, lider Kapeli Koźlarskiej „Kotkowiacy”, regionalista i muzyk – przybliżył uczestnikom etnografię oraz folklor tego wyjątkowego zakątka Polski. Obok barwnych opowieści zaprezentował również brzmienie tradycyjnych kozłów, czyli dud charakterystycznych dla Regionu Kozła. Nie zabrakło także kostrzyńskiego akcentu – jako młody człowiek pełnił on służbę w kostrzyńskiej placówce Wojsk Ochrony Pogranicza.
Zbąszyń – historia i tradycja Regionu Kozła
Następnie odwiedziliśmy Muzeum Ziemi Zbąszyńskiej i Regionu Kozła, gdzie mogliśmy zapoznać się z bogatymi zbiorami historycznymi i etnograficznymi dokumentującymi dzieje regionu oraz jego unikalne tradycje. Był to również czas na wspólny odpoczynek i obiad w restauracji Stara Gazownia.
Klępsk – Pomnik Historii
Ostatnim etapem wycieczki był zachwycający kościół w Klępsku, wpisany na listę Pomników Historii i należący do najstarszych zachowanych świątyń ewangelickich w tej części Europy.
Największym skarbem kościoła jest niemal w całości zachowana dekoracja malarska i snycerska wnętrza. Wśród najcenniejszych elementów wyposażenia znajdują się gotycki ołtarz z około 1400 roku, zabytkowa chrzcielnica oraz ambona, tworzące wyjątkowy zespół artystyczny o wysokiej wartości historycznej.
Dziedzictwo, które warto chronić
Dopisała zarówno pogoda, jak i frekwencja, a wspólnie spędzony dzień pokazał, jak cennym i jednocześnie kruchym elementem naszego dziedzictwa są drewniane zabytki. Europejskie Dni Dziedzictwa przypominają, że ich ochrona jest inwestycją w przyszłość przeszłości.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za wspólną podróż szlakiem drewnianych kościołów Regionu Kozła. Poniżej zapraszamy do obejrzenia fotorelacji z wycieczki.
